Hook
Một giao thức lending trên Base vừa mất 12 triệu USD TVL chỉ trong 48 giờ. Tuần trước, nó còn đứng top 5. Hôm nay, vị trí đó đã thuộc về một fork của Aerodrome với một biểu đồ thay đổi tokenomics mà không ai để ý. Tôi nhìn vào dashboard, thấy dòng tiền chảy thẳng từ pool cũ sang pool mới, nhưng không phải vì yield cao hơn. Dòng chảy đó đi kèm với một mô hình giao dịch bất thường từ một địa chỉ vault mới được tạo. Đây không phải là một câu chuyện về phân mảnh thanh khoản, như các VC vẫn thích kể, mà là về một cuộc chiến quyền lực đang diễn ra ngầm. Một cuộc chiến không khác gì cuộc chiến giữa các phe phái trong đảng Cộng hòa tại Nam Carolina, nơi Trump vừa mất đi một quân bài chủ lực.
Tôi đã dành 12 năm để săn tin, từ cái thời còn ngồi viết script scrape Bitcointalk năm 2017, phát hiện ra mùi scam của BitConnect clone. Tôi biết mùi của một vụ lật kèo. Và cái mùi này, nó giống hệt mùi của chiến dịch tranh cử ở một bang mà tôi chưa từng đặt chân đến. Ở đó có một câu chuyện về sự sụp đổ của một “doanh nghiệp gia đình” mang tên “Trumpism”. Ở đây, trong không gian crypto, câu chuyện cũng chỉ xoay quanh một thứ: sự phân quyền của quyền lực.
Context
Hãy bỏ qua những bài phân tích địa chính trị khô khan. Hãy nhìn vào một thực tế: Mỗi một chiếc ghế Thượng viện Hoa Kỳ là một validator trong một blockchain của quyền lực. Ở Nam Carolina, chiếc ghế đó đang có nguy cơ được “slashed” bởi một phần mềm độc hại mang tên “nội bộ đảng”. Câu chuyện ở Nam Carolina không chỉ đơn thuần là về việc ai sẽ đại diện cho bang này. Nó là một bài test cho toàn bộ hệ thống đồng thuận của đảng Cộng hòa. Liệu cơ chế đồng thuận “Proof of Trump” có còn hiệu quả? Hay nó đã bị một lỗ hổng nghiêm trọng trong chính mã nguồn của nó, đó là sự phản bội của các “nhà phát triển” cấp cao? Nó là câu chuyện về một fork. Một fork mang tên “DeSantis” hay “Haley” đang chuẩn bị hard fork khỏi mainnet Trump.
Tôi đã xây dựng cả sự nghiệp trên việc đọc vị các dòng chảy này. Năm 2020, khi mùa hè DeFi nổ ra, tôi đã viết bot để chạy arbitrage giữa Compound và Aave. Tôi học được một bài học: Khi có sự chênh lệch, tiền sẽ chảy. Và khi tiền chảy, luôn có một ai đó đang chuẩn bị một cuộc tấn công. Cuộc bầu cử ở Nam Carolina cũng vậy. Nó tạo ra một sự chênh lệch về niềm tin. Một bên là Trump, người đã từng là “white whale” của thị trường chính trị, một tài sản không thể lay chuyển. Bên kia là một đám đông những người nghi ngờ, những người đang âm thầm “short” cái uy tín đó. Họ đang đặt cược rằng “Trumpism” đã đến đỉnh, và một xu hướng giảm dài hạn đang bắt đầu. Và tôi, với tư cách là một kẻ săn tin, tôi thấy mùi máu.
Core
Chúng ta có dữ liệu. Theo bài báo gốc, tỷ lệ cược “YES” cho việc Ralph Norman giành đề cử là 8%. Tỷ lệ cược cho ứng cử viên được Trump hậu thuẫn, Nordone, thậm chí còn không được nhắc đến một cách tích cực. Con số 8% này, với tôi, không phải là một con số tỷ lệ cược. Nó là một Trading Signal. Nó giống hệt lúc tôi nhìn thấy tỷ lệ funding rate của một đồng altcoin nào đó bỗng dưng âm sâu trong lúc giá đang đi ngang. Thị trường đang nói: “Có một sự dịch chuyển đang xảy ra, nhưng đa số đang ngủ quên.”
Hãy nhìn vào “on-chain” của chính trường Mỹ. Dòng tiền ủng hộ. Các quỹ chính trị. Các bài phát biểu. Tất cả đều là những block giao dịch. Trump đã từng là một địa chỉ ví khổng lồ, một “whale” mà mọi giao dịch của ông ta đều ảnh hưởng đến toàn bộ thị trường. Nhưng bây giờ, cái “whale” đó đang bị thách thức bởi những “cá voi nhỏ” hơn, những người có ý tưởng về một cấu trúc khác. Họ không muốn một hệ thống “single-leader”, họ muốn một hệ thống đa dạng hơn, một cơ chế đồng thuận “multi-sig” nơi mà không một ai có thể “rug pull” toàn bộ đảng.
Sự tương đồng với crypto là rõ ràng. Nhìn vào cuộc chiến giữa Ethereum và các Layer 2. “The Merge” là một sự kiện lớn, nhưng sau đó là cuộc chiến giành quyền lực giữa các L2. Arbitrum, Optimism, Base, Blast. Ai sẽ là người chiến thắng? Câu trả lời, giống như ở Nam Carolina, không phải là ai có cú pháp “hook” mạnh nhất (Trump endorsement), mà là ai có cộng đồng (cử tri) thực sự tin tưởng vào câu chuyện của họ. Nordone được Trump hậu thuẫn, nhưng điều đó có nghĩa là gì? Nó giống như một dự án được Vitalik Buterin retweet. Nó tạo ra một đợt pump, nhưng không đảm bảo một sự sống dài lâu. Cộng đồng có thể ngửi thấy mùi “VC farming” hay “đầu cơ thuần túy”.
Tôi đã từng chứng kiến điều này. Vào năm 2022, khi Terra sụp đổ, tôi đã phân tích dữ liệu on-chain và thấy mô hình rút tiền hàng loạt từ Anchor Protocol. Đó là một tín hiệu rõ ràng rằng niềm tin đã sụp đổ. Ở Nam Carolina, tín hiệu đó là tỷ lệ ủng hộ cho Nordone đang giảm. Đó là một “bank run” về mặt chính trị. Cử tri, giống như những người dùng DeFi, đang rút “thanh khoản chính trị” của họ khỏi một giao thức mà họ cho là sắp sụp đổ.
Bài học từ chu kỳ ICO 2017 cũng áp dụng ở đây. Năm đó, tôi đã viết script để scrape thông tin từ Bitcointalk. Tôi phát hiện ra rằng các dự án có đội ngũ ẩn danh hoặc có lịch sử GitHub mờ ám thường là scam. Ở Nam Carolina, “đội ngũ” của Trump cũng vậy. Họ đang ẩn danh? Không. Họ đang lộ diện quá rõ, và đó là vấn đề. Một ứng cử viên được Trump hậu thuẫn có nghĩa là họ đang gắn chặt danh tính của mình vào một “token” đã từng rất mạnh nhưng đang mất dần giá trị. Đây là một hành động “ape in” mà không có bất kỳ sự phân tích cơ bản nào.
Contrarian
Đây là lúc tôi phải đi ngược lại với đám đông. Mọi người đang nói về việc Trump mất uy tín. Họ nói rằng ảnh hưởng của ông ta đang suy yếu. Họ nhìn vào Nam Carolina và nói: “Đây là sự kết thúc của một kỷ nguyên.” Sai.
Góc nhìn phản trực giác là: Sự thất bại của Trump tại Nam Carolina không phải là dấu hiệu cho thấy “Trumpism” đang chết. Nó là dấu hiệu cho thấy hệ thống chính trị Mỹ đang hoạt động. Nó là một cơ chế đồng thuận đang tự sửa lỗi.
Hãy nghĩ về điều này. Trong crypto, chúng ta luôn ca ngợi sự phi tập trung. Chúng ta ghét một điểm lỗi duy nhất. Vậy tại sao chúng ta lại mong đợi một hệ thống chính trị lý tưởng là nơi một người đàn ông duy nhất có thể quyết định mọi thứ? Trump đã từng là “kingmaker”, nhưng một hệ thống khỏe mạnh là hệ thống mà không có bất kỳ “kingmaker” nào. Sự phản kháng tại Nam Carolina có thể là một tín hiệu cho thấy các thành viên trong đảng, những “validator” thực thụ, đang thực thi quyền lực của họ để chống lại một đề xuất mà họ cho là không phù hợp. Họ đang thực hiện một cuộc “bỏ phiếu phủ quyết” đối với một giao dịch mà họ cho là rủi ro.
Trong crypto, một “51% attack” là một điều tồi tệ. Nhưng một cuộc bỏ phiếu mà một phe thắng với tỷ lệ áp đảo cũng có thể là một dấu hiệu của sự tập trung quyền lực. Sự cạnh tranh khốc liệt tại Nam Carolina, nơi mà ứng cử viên được Trump ủng hộ đang thua, thực ra là một dấu hiệu của sức khỏe. Nó giống như một cuộc chiến giữa các “pool” thanh khoản. Một pool duy nhất chiếm 90% TVL là một mục tiêu cho một cuộc tấn công. Một hệ thống với nhiều pool nhỏ, cạnh tranh nhau, là một hệ thống mạnh mẽ hơn.
Tôi đã thấy điều này trong thế giới NFT. Năm 2021, khi tôi điều hành kênh “NFT Alpha Now”, tôi đã chứng kiến sự nổi lên của BAYC. Họ là “Trump” của thế giới NFT. Mọi người đổ xô vào. Nhưng rồi, những người “bình thường” bắt đầu mệt mỏi. Họ muốn những thứ mới mẻ, những thứ không bị chi phối bởi một nhóm người duy nhất. Các dự án như Pudgy Penguins, Doodles, nổi lên. Họ “fork” khỏi cái bóng của BAYC. Điều tương tự đang xảy ra với chính trường Mỹ. Mọi người đang tìm kiếm một “Pudgy Penguins” chính trị, một thứ gì đó mới mẻ, không bị “contaminated” bởi mùi của một “ape” cũ kỹ.
Vậy, câu hỏi không phải là “Trump có còn quyền lực không?”. Mà là “Liệu cơ chế đồng thuận phi tập trung này có tạo ra một kết quả tốt hơn so với một hệ thống tập quyền không?” Nếu câu trả lời là có, thì sự kiện Nam Carolina là một tin tốt cho nền dân chủ Mỹ, và gián tiếp, cho toàn bộ hệ thống toàn cầu. Nó chứng minh rằng các thể chế mạnh hơn bất kỳ cá nhân nào. Và đó là một tín hiệu đáng giá hơn bất kỳ một lời hứa hẹn về chính sách nào.
Takeaway
Tôi đang theo dõi cuộc chơi này. Tôi đã set up một “tracker” cho các sự kiện chính trị lớn, và tôi đang dùng các mô hình dữ liệu để dự đoán làn sóng tiếp theo. Cuộc bầu cử ở Nam Carolina chỉ là một block trong một chuỗi dài. Nhưng block này có một “hash” rất đặc biệt. Nó cho thấy một sự thay đổi trong cơ chế đồng thuận.
Câu hỏi dành cho bạn, những người đang ngồi trên một núi tiền điện tử chờ đợi, là: Bạn đang đặt cược vào một hệ thống “Proof of Trump”, nơi một người quyết định tất cả? Hay bạn đang đặt cược vào một hệ thống “Proof of Work” chính trị, nơi mà mỗi lá phiếu, mỗi cuộc vận động, mỗi cuộc tranh luận là một “hash” góp phần bảo mật cho toàn bộ mạng lưới? Sự lựa chọn không phải là giữa Trump và không Trump. Sự lựa chọn là giữa một “mainnet” đang cố gắng tự sửa lỗi, và một “fork” đã được lên kế hoạch từ trước. Và tôi, tôi luôn ủng hộ các bản nâng cấp. Ngay cả khi chúng đi kèm với một cú sốc.