Khi tôi thấy một dự án AI Agent chưa từng công bố một đồng doanh thu nào được định giá 1.5 tỷ USD, tôi nhớ lại bài học ICO năm 2017. OmiseGO, tầm nhìn đẹp, cộng đồng cuồng nhiệt, và rồi 90% biến mất trong bear market. Lý tưởng không bảo vệ bạn khỏi thanh lý. Và Nous Research, với Hermes Agent, đang mang đến một câu chuyện tương tự – chỉ khác ở chỗ lần này là “Agent tự hành”, còn tôi thì vẫn giữ nguyên nỗi ám ảnh về thanh khoản.
Đầu tháng 5/2024, nguồn tin từ Beatings cho thấy Nous Research đang gọi vốn 75 triệu USD ở mức định giá 1.5 tỷ USD. Các quỹ Robot Ventures và USV được cho là đang tham gia. Sản phẩm chủ lực, Hermes Agent, đã thu hút 21.400 sao trên GitHub nhờ khả năng “chạy liên tục” và “tự động tạo kỹ năng từ kinh nghiệm”. Nghe giống như giấc mơ của mọi nhà đầu tư: mã nguồn mở, cộng đồng yêu thích, và một câu chuyện “agent thông minh” khiến ai cũng muốn sở hữu. Nhưng tôi, với 25 năm nhìn thị trường, thấy một thứ khác: một cái bẫy thanh khoản đang chờ.
Bối cảnh – Mảnh đất màu mỡ cho “Open Core”
Hermes Agent là một nền tảng cho phép người dùng chạy các tác nhân AI trên máy tính hoặc cloud, thực hiện các tác vụ như duyệt web, viết code, phân tích hình ảnh. Điểm khác biệt là nó có thể “tự động cải thiện kỹ năng” dựa trên phản hồi của người dùng. Về bản chất, đây là một lớp orchestration bên trên các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mã nguồn mở như Llama. Công ty áp dụng mô hình Open Core: mã nguồn mở miễn phí, dịch vụ cloud trả phí dành cho người dùng phổ thông. Vòng gọi vốn 75 triệu USD sẽ được dùng để mở rộng hạ tầng cloud và đội ngũ.
Thị trường AI Agent đang bùng nổ. Từ AutoGPT đến Devin, hàng trăm startup đổ vào. Nhưng Nous Research có một lợi thế: thương hiệu mạnh trong cộng đồng open source. 21.400 sao GitHub là con số ấn tượng, tạo ra hiệu ứng mạng lưới kỹ thuật số. Nhưng trong trading, chúng tôi gọi đó là “liquidity illusion” – một khối lượng thanh khoản lớn nhưng không thể hiện ý định giao dịch thực sự. Sao GitHub không tự động chuyển thành doanh thu. Bạn có thể có một triệu người theo dõi, nhưng nếu không ai trả tiền, bạn chỉ có một triệu người xem quảng cáo miễn phí.
Phân tích dòng lệnh – Đâu là Smart Money?
Nhìn vào cấu trúc giao dịch này, tôi thấy hai dòng lệnh đối lập. Dòng thứ nhất: các quỹ đầu cơ mạo hiểm (Robot Ventures, USV) đặt cược vào câu chuyện “AI Agent là platform tiếp theo”. Họ chấp nhận rủi ro cao vì kỳ vọng lợi nhuận 10-100 lần nếu Nous trở thành “OpenAI của Agent”. Dòng thứ hai: cộng đồng nhà đầu tư bán lẻ, qua các kênh tin tức, đang bắt đầu FOMO, mua token (nếu có) hoặc đổ tiền vào các dự án liên quan. Tuy nhiên, Nous Research chưa phát hành token. Vậy smart money đang mua gì? Họ đang mua cổ phần trong một công ty không có doanh thu, với mô hình kinh doanh chưa được kiểm chứng. Đây là một tín hiệu cảnh báo.
Tôi phân tích thêm: chi phí vận hành một agent tự hành rất lớn. Mỗi tác vụ liên tục đốt token API, GPU, và chi phí lưu trữ trạng thái. Nếu Hermes Agent không có một cơ chế kiểm soát chi phí hiệu quả, cloud service sẽ là một “lỗ đen tiền mặt”. Trong khi đó, đối thủ như OpenAI (GPT-4o) đã có sẵn hạ tầng khổng lồ, có thể tạo ra các agent tương tự với chi phí thấp hơn nhờ economies of scale. Và đối thủ open source như Cline, Continue đã có tích hợp sâu vào IDE, chiếm lĩnh phân khúc developer. Hermes Agent ở đâu? Ở giữa, với một lời hứa “tự động tạo kỹ năng” – một tính năng mà ngay cả ChatGPT cũng chưa làm tốt.
Góc nhìn phản trực giác – Cộng đồng đang bỏ qua rủi ro nào?
Điều đầu tiên: bảo mật. Một agent “chạy liên tục” và “tự động học” có thể học những hành vi nguy hiểm. Hãy tưởng tượng agent của bạn, đang quản lý email, tự động trả lời một tin nhắn lừa đảo, hoặc tệ hơn, tự ý thực hiện giao dịch tài chính. Nous Research chưa công bố bất kỳ tài liệu bảo mật hay kết quả red-teaming nào. Với mã nguồn mở, kẻ xấu có thể fork và tạo ra phiên bản độc hại. Đây là một quả bom hẹn giờ.
Điều thứ hai: sự mong manh của GitHub stars. Tôi từng chứng kiến dự án crypto với 100k Twitter followers biến mất sau một tuần. Stars có thể được mua, hoặc đơn giản là người dùng “bookmark” vì tò mò. Tỷ lệ chuyển đổi từ người dùng free sang paid thường dưới 5%. Nếu Nous có 21k stars, giả sử 20% là người dùng active (~4,200 người), và trong số đó chỉ 5% trả tiền (~210 người), với giá trung bình $20/tháng, doanh thu hàng tháng chỉ ~$4,200. Để đạt được định giá 1.5 tỷ, họ cần tăng trưởng gấp 1000 lần. Con đường đó rất dốc.
Điều thứ ba: cạnh tranh từ các ông lớn. AWS đã có Amazon Bedrock Agents, Google có Vertex AI Agent Builder. Những nền tảng này có sẵn hàng triệu khách hàng doanh nghiệp, tích hợp sâu với cơ sở hạ tầng cloud. Một startup nhỏ với 75 triệu USD khó có thể cạnh tranh về khả năng mở rộng và độ tin cậy. Nếu bạn là CTO của một công ty, bạn sẽ chọn một agent từ AWS, nơi đã có SLA và compliance, hay từ một startup open source chưa có chứng nhận?
Takeaway – Mức giá hành động cho nhà giao dịch
Tôi không nói Nous Research sẽ thất bại. Tôi chỉ nói rằng rủi ro đang bị bỏ qua. Với tư cách một nhà giao dịch, tôi sẽ không tham gia vòng gọi vốn này ở mức định giá 1.5 tỷ. Tôi muốn thấy bằng chứng về doanh thu, về tỷ lệ giữ chân khách hàng, về các biện pháp bảo mật. Nếu họ công bố cloud service với giá minh bạch và có ít nhất 10,000 người dùng trả phí, lúc đó tôi mới xem xét.
Còn bây giờ, câu chuyện này giống như một ICO khác: lý tưởng lớn, cộng đồng sôi động, nhưng thiếu nền tảng thực tế. Lý tưởng không bảo vệ bạn khỏi thanh lý. Hãy giữ tiền mặt, chờ cơ hội thực sự. Bot cày ngày đêm, còn bạn? Bạn có đang chạy theo một giấc mơ hay đang giao dịch với dữ liệu?